De Noordelijke huisgroep omvat een breed scala aan karakteristieke boerderijtypen die vooral voorkomen in Friesland, Groningen, Drenthe en Noord-Holland. Binnen deze groep vallen onder meer het Hooihuis, de Kop‑hals‑rompboerderij, de Kop‑rompboerderij en het Langhuis, elk met een eigen historische ontwikkeling en regionale functie. Ook complexere bouwvormen zoals de Meerkapsboerderij, de monumentale Oldambster en de Friese Stelp behoren tot deze categorie. De Noord-Hollandse varianten van de stolpboerderij – de Stolp; Hollands, Stolp; Langhuis, Stolp; Texels en Stolp; West‑Fries – vormen een herkenbaar icoon in het landschap. Daarnaast omvat de groep specifieke regionale typen zoals de Waddenboerderij, de Westerwoldse boerderij, de Wieringerboerderij en de Woudboerderij. Deze hoofdgroep staat bekend om haar grote variatie in kapvormen, erfstructuren en multifunctionele indelingen, wat haar tot een belangrijk onderdeel maakt van het agrarisch erfgoed in Noord‑Nederland.

De Hallehuisgroep vormt de meest verspreide boerderijcategorie van Nederland en komt voor in uiteenlopende landschappen, van zandgronden tot veenweidegebieden. Kenmerkend is de hallehuisstructuur met een centrale deelruimte en dragende gebinten. Tot deze groep behoren onder andere de Amstellands, Betwus, Delflands en Drents: dwarsdeel en Drents: overgangstype. Ook regionale varianten zoals de Fries, Goois, Hoekgevel, Kampenerlands, Keuter, Meerkaps, Rivierengebied, Ruinerwolds, Sallands: Erven, Sallands: Katerstede, Staphorster, Twents, Veenweide, Wards, Zandgronden en de Langhuisboerderij (modern) vallen binnen deze hoofdgroep. De Hallehuisgroep is essentieel voor het begrijpen van de agrarische bouwtradities in Midden‑ en Oost‑Nederland en vormt een belangrijke basis voor restauratie, herbestemming en erfgoedbeheer.

De Zuidwestelijke of Zeeuwse groep omvat boerderijtypen die sterk zijn beïnvloed door het open polderlandschap en de Vlaamse bouwtraditie. Deze groep bevat onder meer de Duinboerderij, het Flakkeees type en het Overmaas dwarsdeel, die zich onderscheiden door hun robuuste bouw en functionele indeling. Daarnaast spelen Vlaamse invloeden een grote rol, zichtbaar in de Vlaamse schuur (klein), Vlaamse schuur (groot) en de Vlaamse schuur + woonhuis. De karakteristieke Zeeuwse schuur vormt een herkenbaar element in het agrarisch landschap van Zeeland en Zuid‑Holland. Deze hoofdgroep staat bekend om haar grote schuren, duidelijke erfstructuren en de combinatie van woon- en bedrijfsfuncties, wat haar tot een waardevol onderdeel maakt van het zuidwestelijke agrarische erfgoed.

De Zuidelijke groep omvat boerderijtypen die vooral voorkomen in Noord‑Brabant en Limburg, waar de invloed van het Bourgondische en Duitse bouwgebied duidelijk zichtbaar is. De Carréboerderij vormt hierbij een centraal type, herkenbaar aan de gesloten erfstructuur rondom een binnenplaats. Daarnaast behoren de Langgevelboerderij, de vakwerkgebouwen zoals de Vakwerkhoeve, en de monumentale Vierkantshoeve tot deze hoofdgroep. Deze boerderijen kenmerken zich door hun langgerekte plattegronden, regionale materialen zoals vakwerk en leem, en hun sterke relatie met het kleinschalige cultuurlandschap van Zuid‑Nederland. De Zuidelijke groep vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het rurale erfgoed en de historische agrarische bedrijfsvoering in deze regio.

Vanaf het begin van de tweede helft avn de 19e- eeuw veranderde de landbouw ingrijpend door mechanisatie, schaalvergroting en nieuwe hygiëneregels. Hierdoor ontstonden moderne boerderijtypen die minder afhankelijk zijn van traditionele regionale vormen. De indeling wordt functioneler, met losse bedrijfsgebouwen, betonnen constructies en grote stallen voor melkvee of varkenshouderij. Ook verschijnen nieuwe schuurtypen, zoals de ligboxenstal en de wederopbouwboerderij na de Tweede Wereldoorlog. Deze categorie vormt de overgang van traditionele boerderijbouw naar de agrarische bedrijfscomplexen van vandaag.